Een Nier Doneren: Terugkijken in 2026

In december 2022 doneerde ik een nier aan iemand die ik niet kende. Nu, bijna vier jaar later in 2026, ben ik daar nog steeds blij mee.

Ik heb er geen blijvende klachten aan overgehouden. Ik werk, sport, laat de hond uit en ga verder met mijn leven. Het leven bevalt me goed en ik kan mijn tijd besteden aan het werk en de dingen die ik belangrijk vind. In het dagelijks leven zit het hebben van één nier me niet in de weg.

Mijn oorspronkelijke artikel, gepubliceerd in januari 2023, gaat over de keuze, de ziekenhuisopname en de eerste weken van herstel. Destijds was ik verbaasd over hoe snel ik me weer mezelf voelde. Mijn conditie terugkrijgen duurde langer, en de jaarlijkse controle is inmiddels een geruststellend onderdeel van het leven na de donatie.

Mijn conditie weer opbouwen

Binnen een paar dagen na thuiskomst liep ik alweer met de hond, en ik ging relatief snel weer aan het werk. Voor zover ik me herinner, duurde het ongeveer vier tot zes maanden voordat ik weer op mijn oude sportniveau zat. Vooral mijn conditie moest ik na de onderbreking van mijn normale training weer opbouwen.

Voor de donatie tilde ik een paar van mijn zwaarste gewichten.¹ Tegenwoordig voelt mijn conditie goed en is mijn kracht redelijk vergelijkbaar, al doe ik andere oefeningen. Squats train ik op dit moment niet, maar op de leg press kan ik 180 kilo ongeveer twintig keer wegdrukken.

Een jaarlijkse controle

De jaarlijkse controle is tegenwoordig het moment waarop de donatie het vaakst weer even ter sprake komt. In het begin ging ik daarvoor terug naar het ziekenhuis. Nu lever ik lokaal urine in en laat ik bloed prikken. De uitslagen krijg ik tijdens een telefoongesprek, waarin ik ook vragen kan stellen. Ik kan ze daarnaast online bekijken. Tot nu toe zijn die controles steeds goed geweest.

Ik vind het geruststellend om die jaarlijkse controle te hebben. Anders had ik die waarschijnlijk niet gehad. Ik ben me ervan bewust dat ik één nier heb, maar buiten die afspraken ben ik er in het dagelijks leven weinig mee bezig.

Iemand helpen die ik nog steeds niet ken

De donatie geeft me nog steeds een goed gevoel als ik erop terugkijk of er met iemand over praat. Effectief altruïsme speelde mee in mijn motivatie, net als het lezen over anderen die hadden gedoneerd. Het risico en het herstel leken me te overzien, met de mogelijkheid om veel te betekenen voor het leven van een ander.

Wat ik over de ontvanger hoorde, maakte dat concreter. Mensen om hem heen hadden willen doneren, maar waren niet compatibel geweest. Mijn nier bood wel een match, al heeft mijn donatie voor zover ik weet geen keten van verdere donaties in gang gezet.

Het verhaal kwam uitgebreid aan bod in een Volkskrant-artikel over effectief altruïsme van 20 mei 2023 (bewaarde Volkskrant-pdf) en werd ook genoemd in een Trouw-artikel over geld weggeven (Trouw-pdf).

Sindsdien heb ik erover gepraat met familie, vrienden, kennissen en mensen die zelf een donatie overwogen. Ik kon het oorspronkelijke artikel delen en vertellen hoe het voor mij was. Of die gesprekken ertoe hebben geleid dat iemand heeft gedoneerd, weet ik niet.

Een nierdonor die geen bloed doneert

Als ik over de donatie vertel, klinkt het misschien alsof ik consequenter bezig ben met goed doen dan ik ben. Ik hecht nog steeds waarde aan effectief altruïsme en ben blij dat ik iemand heb kunnen helpen, maar ik kies niet altijd voor het nuttigste wat ik zou kunnen doen. Zo ben ik geen actieve bloeddonor meer.

Een aantal jaren gaf ik wel bloed. Ik vond het fijn om te helpen, maar vond die naald in mijn arm vervelend en mijn bloeddruk zakte na afloop. Vaak moest ik minstens een halfuur blijven zitten voordat ik weg kon. Door het ongemak en de tijd die het kostte vond ik het een gedoe.

Ik had praktische verklaringen om te stoppen, waaronder de vraag of het een effectieve besteding van mijn tijd was. Maar de naald en het gevoel dat ik kon flauwvallen speelden ook een grote rol. Ik ben trots op mijn nierdonatie en laat me bij iets anders dat nuttig is nog steeds tegenhouden door ongemak en gedoe.

De cijfers opnieuw bekijken met de computer

Toen ik samen met de computer door het oude artikel ging, kwam de vraag op om de cijfers nog eens te bekijken. Samen vonden we nieuwere gegevens en passages waarin de oude formulering een sterkere uitspraak deed dan de bronnen onderbouwden.

Een Amerikaans registeronderzoek uit 2024 vond 5 sterfgevallen binnen 90 dagen onder 58.656 levende nierdonoren in de periode 2013–2022: ongeveer 0,9 per 10.000 donaties, met een 95%-betrouwbaarheidsinterval van 0,3–2,0 per 10.000. Dat is een schatting voor een Amerikaanse populatie, geen berekening van mijn eigen risico. Het gaat bovendien om sterfgevallen binnen 90 dagen, niet alleen tijdens de operatie.

Ook risico’s op langere termijn tellen mee. Een ouder Amerikaans onderzoek, gepubliceerd in 2014, schatte het risico op nierfalen over 15 jaar op ongeveer 31 per 10.000 donoren, tegenover ongeveer 4 per 10.000 vergelijkbare gezonde niet-donoren. Dat is een klein absoluut risico, maar wel een hoger risico dan in de vergelijkingsgroep. Het is geen schatting voor een heel leven of een voorspelling voor één persoon.

Voor ontvangers is de vraag hoelang een getransplanteerde nier werkt iets anders dan de vraag hoeveel extra levensjaren iemand krijgt. De Nederlandse Transplantatie Stichting meldt dat 87% van de nieren van levende donoren na vijf jaar nog werkt. Daar zou ik geen beloofd aantal extra levensjaren aan verbinden voor de persoon die mijn nier kreeg.

Bij mijn oorspronkelijke Engelstalige artikel heb ik bronannotaties toegevoegd, zodat deze toelichting naast de eerdere uitspraken te lezen is.

Ik zou opnieuw een nier doneren

Als je het overweegt, deel ik graag mijn ervaring. Een praktisch startpunt is de informatie van de Nederlandse Transplantatie Stichting over nierdonatie bij leven. Daar lees je welke mogelijkheden er zijn en hoe je contact opneemt met een transplantatiecentrum. Er is ook informatie over onderzoek, herstel en controles en over kosten en vergoedingen.

Het herstel ligt voor mij inmiddels een paar jaar achter me. De controles zijn goed, het dagelijks leven bevalt en ik ben nog steeds blij dat ik heb kunnen helpen. Als ik met wat ik nu weet weer in december 2022 stond, zou ik opnieuw een nier doneren.

Voetnoten

1. Gewichten uit mijn terugblik op 2022.

   In mijn terugblik op mijn doelen voor 2022 staan een squat van 140 kilo, 100 kilo bankdrukken en een deadlift van 200 kilo: samen 440 kilo. Dit zijn de gewichten die ik voor dat jaar heb vastgelegd. De leg press van 180 kilo die ik hier noem, is een andere oefening.

   Terug naar de tekst ↑